Vijf jaar lang was het bij Blue Bottle Coffee de norm dat je latte met havermelk kwam, tenzij je zelf om koemelk vroeg. Die tijd is voorbij. De Amerikaanse koffieketen maakt volle melk weer de standaard in de app, en aan de toonbank vraagt de barista voortaan of je volle melk of haver wilt, meldt VegNews op 21 oktober 2026. Volgens het bedrijf groeit de vraag naar koemelk weer. Is dit het moment waarop havermelk over zijn hoogtepunt heen is?
Van voorloper naar vraag aan de toonbank
Blue Bottle was in 2021 een van de eerste grote koffieketens die havermelk standaard maakte, eerst in de vestigingen in Californië en vanaf 2023 overal. Toenmalig topman Karl Strovink zei destijds dat de keten haar steentje wilde bijdragen aan minder uitstoot. Het werkte opvallend goed. Vijf maanden na de overstap werd 75 procent van de melkdranken met plantaardige melk gemaakt, schreef VegNews.
De keten zelf brengt de nieuwe stap vooral als gastvrijheid. Gasten hebben andere voorkeuren gekregen, er is sterke vraag naar zowel zuivel als plantaardig, en door te vragen in plaats van aan te nemen hoeven er minder drankjes opnieuw gemaakt te worden. Blue Bottle benadrukt dat het gaat om de manier van bestellen en niet om een ander duurzaamheidsbeleid. Havermelk blijft zonder meerprijs beschikbaar.
Toch is het verschil groter dan het lijkt. Een standaardkeuze doet veel van het werk. Wie niets zegt, kreeg haver, en de meeste mensen zeggen niets. Dat was precies waarom dat aandeel van 75 procent zo snel kwam. Draai je de standaard om, dan draai je dat effect ook om, zelfs als niemand iets wordt afgepakt.
Hoe staat plantaardige melk ervoor in Nederland?
Voor Nederland is er geen teken dat havermelk aan populariteit verliest, maar groei is er ook nauwelijks meer. De Good Food Institute Europe analyseerde de supermarktverkopen van 2025. Bijna 9 procent van alle melk die in Nederlandse supermarkten werd verkocht was plantaardig. Het volume bleef gelijk, de omzet steeg met 4 procent naar 93,5 miljoen euro, en volgens GFI Europe kan die prijsstijging verdere groei afremmen. Wat wel snel groeide, waren de baristavarianten die beter opschuimen en in koffie minder snel schiften.
Dat laatste is geen toeval. In de koffiebar draait het om hoe een melk zich gedraagt onder de stoomlans, en daar heeft haver een voorsprong. Toen we eerder plantaardige soorten vergeleken bij het opschuimen van plantaardige melk, kwam haver als beste uit de bus. Juist die eigenschap maakte havermelk de logische standaard in koffiezaken, en die eigenschap is niet veranderd.
Wat wel verschilt van Amerika is de uitgangssituatie. In Nederland is koemelk in een cappuccino nog altijd de vanzelfsprekende keuze, en vraag je zelf om haver of soja. Een situatie zoals bij Blue Bottle, waarbij haver eerst standaard was, heeft hier op grote schaal nooit bestaan. Er valt hier dus ook weinig terug te schakelen.
Wat zegt het over de piek?
Blue Bottle noemt de stijgende vraag naar koemelk als reden, niet een nieuw inzicht over havermelk zelf. Voeding is daarbij wel een punt dat eerlijk benoemd mag worden. Havermelk bevat duidelijk minder eiwit dan koemelk, terwijl sojamelk daar dicht in de buurt komt, zoals we lieten zien in ons stuk over eiwit in plantaardige melk. Wie haver drinkt voor de smaak en het schuim, haalt zijn eiwit gewoon elders vandaan.
Voor het klimaat blijft het verschil groot. VegNews haalt Our World in Data aan, dat koemelk op alle punten een hogere impact toekent dan de plantaardige alternatieven, met ongeveer drie keer zoveel uitstoot van broeikasgassen en ongeveer tien keer zoveel landgebruik. Dat de standaard bij één keten omgaat, verandert die rekensom niet.
Onze lezing is daarom dat havermelk niet over zijn piek is, maar uit zijn fase als statement komt. Het wordt een gewone keuze naast koemelk, en dat is voor een product dat tien jaar geleden alleen in de natuurwinkel lag eigenlijk het teken dat het geslaagd is. Of je havermelk in je koffie krijgt, hangt bij Blue Bottle voortaan af van één woord tegen de barista. In de meeste Nederlandse koffiezaken was dat altijd al zo.
