Vegan restaurants sluiten vooral om dezelfde redenen als elk ander restaurant: ingrediënten, energie en personeel worden duurder, terwijl gasten minder vaak uit eten gaan en vaker bestellen. Een volledig plantaardige kaart maakt de doelgroep daarbij kleiner, en dat laat minder ruimte voor tegenvallers. Wie het wel redt, rekent streng aan de kaart en is voor zijn gasten meer dan een plek waar toevallig geen vlees op het bord ligt.
Het Amerikaanse magazine VegNews publiceerde op 24 september 2026 een lange analyse over de golf van sluitingen in de Verenigde Staten. Hieronder de belangrijkste oorzaken uit dat stuk, en daarna de vraag hoe het er in Nederland voor staat.
Wat er in de Verenigde Staten gebeurt
De cijfers in het stuk zijn stevig. Volgens restaurantgids HappyCow daalde het aantal vegan restaurants in New York van 173 in 2022 naar 132 nu, en in Portland van 61 naar 46. Bekende namen als Candle in New York en Kitchen 17 in Chicago verdwenen. Ook Millennium in Oakland, een van de invloedrijkste plantaardige restaurants van het land, gaf begin 2026 op, al ging de zaak later in afgeslankte vorm weer open.
VegNews noemt een rij oorzaken die elkaar versterken.
- Kosten. Voedsel en brandstof zijn fors duurder geworden, en dat geldt voor elke keuken.
- Minder gasten. Mensen gaan minder vaak uit eten, drinken minder en laten vaker bezorgen. Het stuk noemt ook afslankmedicijnen als reden dat gasten kleinere porties eten.
- De eiwithype. Een van de geïnterviewde koks wijst op de obsessie met eiwit, en dan vooral dierlijk eiwit.
- Gewoon horeca. Volgens Amerikaanse arbeidsstatistieken sluit 17 procent van alle restaurants binnen een jaar, en de helft binnen vijf jaar. Een vegan zaak is daar geen uitzondering op.
Een aantal zaken koos voor een uitweg die in de plantaardige wereld veel stof deed opwaaien. Ze zetten alsnog vlees op de kaart. Het stuk laat zien dat ook dat geen garantie is. Een restaurant in Los Angeles dat na veertien jaar vegan overstapte, hield het daarna nog zeven maanden vol.
Hoe het er in Nederland voor staat
Voor Nederland bestaat zo’n telling niet, maar de patronen zijn herkenbaar. Mama Gaia in Haarlem, in 2022 nog uitgeroepen tot beste vegan restaurant van Nederland, sloot op 27 juli 2024. Eigenaar Merijn Everaarts wees volgens De RestaurantKrant naar de stijgende kosten, de krappe arbeidsmarkt en de hoge lonen. Dat zijn precies de redenen die ook Amerikaanse koks noemen, en precies de redenen die de brancheorganisatie Koninklijke Horeca Nederland al jaren aanvoert voor de hele sector.
In oktober 2023 werd de vestiging van Vegan Junk Food Bar in Eindhoven failliet verklaard, na ongeveer anderhalf jaar. De precieze reden werd toen niet duidelijk, meldde FaillissementsDossier. De keten zelf, in 2017 begonnen in Amsterdam, ging met de andere vestigingen door.
Het is ook goed om te bedenken dat de hele Nederlandse horeca verschuift. Volgens het CBS zijn er inmiddels meer fastfoodzaken dan restaurants. Een restaurant met bediening heeft het sowieso zwaarder, met of zonder vlees.
Wie het wel redt, en waarom
Het sterkste Nederlandse voorbeeld komt uit de top van de markt. De Nieuwe Winkel in Nijmegen van chef Emile van der Staak kreeg in 2024 een tweede Michelinster, meldde de Vegetariërsbond. De keuken is vrijwel volledig plantaardig, met ingrediënten uit voedselbossen. Wat opvalt, is dat het restaurant zich niet presenteert als vegan restaurant maar als een eigen soort keuken met planten in de hoofdrol. Daarmee trekt het ook gasten die nooit bewust vegan uit eten zouden gaan.
Aan de andere kant van de markt draait het om een helder concept dat je in één zin kunt uitleggen. Vegan Junk Food Bar verkoopt geen plantaardige gezondheid maar vette, vrolijke snacks waarbij het ontbreken van vlees bijna bijzaak is. Dat die formule in Amsterdam werkt en in Eindhoven niet, zegt vooral iets over de plek en het publiek.
In het VegNews-stuk komen dezelfde lessen terug. De restaurants die overeind blijven, werken met een vaste menukaart of een kleiner menu, schrappen gerechten die niet lopen, en investeren in gastvrijheid. De Amerikaanse zaken die opnieuw open gingen, deden dat met steun van vaste gasten die ze misten. Een van de koks vat het nuchter samen als “it’s a business, kiddo”.
Geen bewijs dat plantaardig over zijn hoogtepunt is
Het is verleidelijk om elke sluiting te lezen als bewijs dat plantaardig eten over zijn hoogtepunt heen is. Dat is te makkelijk. De meeste vegan restaurants die dichtgaan, gaan dicht om redenen die niets met vegan te maken hebben. Ze hebben het alleen iets moeilijker, omdat ze een kleinere groep gasten bedienen en weinig kunnen schuiven met hun inkoop.
Tegelijk zie je dat plantaardig eten steeds vaker gewoon op de kaart van een gewoon restaurant staat. Dat is precies waar het ooit om begon, maar het maakt de speciaalzaak minder nodig. Wie een vegan restaurant in zijn buurt de moeite waard vindt, kan daar maar één ding aan doen. Ga er eten, en niet alleen op je verjaardag.
