Vlees uit een kweektank in plaats van van een dier. In India lijkt een groep consumenten daar meer dan klaar voor. Uit een nieuwe peiling van The Good Food Institute India blijkt dat 94 procent van de ondervraagde vleeseters in vier grote steden kweekvlees zou kopen en proberen. Een mooi cijfer, maar het roept vooral de vraag op hoe ver het hier is. In Nederland mag je al proeven, maar in de winkel ligt nog niets.
Wat de peiling in India laat zien
Volgens Plant Based News ondervroeg GFI India 414 mensen tussen 18 en 44 jaar in Delhi, Mumbai, Bengaluru en Hyderabad. Het ging om vleeseters met een diploma, uit huishoudens met een inkomen van minstens 1,5 lakh roepie per maand, aangevuld met acht groepsgesprekken. Van hen vond 91 procent kweekvlees aantrekkelijk en zei 94 procent het te willen kopen en proberen. Slechts 2 procent zei het zeker of waarschijnlijk niet te proberen.
De deelnemers verwachtten vooral voordelen voor dierenwelzijn (75 procent) en milieu (74 procent), en daarna voor voedselveiligheid, gezondheid en voedingswaarde. GFI India zegt er zelf eerlijk bij dat dit de mening is van mogelijke vroege kopers en geen afspiegeling van heel India. Het is een welgestelde, jonge en hoogopgeleide stadsgroep. Daar moet je het getal van 94 procent dus in lezen.
De stand in Nederland
Nederland was in 2023 het eerste land in de EU dat proeverijen met kweekvlees toestond. Volgens Duurzaam Nieuws moet een onafhankelijke commissie elke proeverij goedkeuren. Een toestemming geldt hooguit een jaar, voor maximaal tien proeverijen met elk dertig deelnemers. Zo proefden genodigden in april 2024 in Leiden een worst van varkenscellen van Meatable, en serveerde Mosa Meat in juli 2024 zijn burger aan vijf deelnemers.
Verkopen mag nog niet. Daarvoor is Europese toelating als nieuw voedingsmiddel nodig, en de voedselveiligheidsautoriteit EFSA moet eerst een oordeel geven. Mosa Meat diende op 6 februari 2025 een aanvraag in voor gekweekt rundervet, meldt Kweekvleesinfo. Let op, dat gaat om het vet en niet om de burger. Zo’n beoordeling duurt doorgaans ongeveer anderhalf jaar, en een besluitdatum is niet bekend. Na het oordeel van EFSA moeten ook de lidstaten nog instemmen.
Intussen viel er een grote naam weg. Volgens Change Inc. stopte het Leidse Meatable eind 2025 omdat het geld op was, kort daarna gevolgd door Believer Meats. Mosa Meat haalde juist 15 miljoen euro aan nieuw geld op. Buiten Europa is kweekvlees in enkele landen wel te koop, zoals Singapore, de Verenigde Staten en Israël.
Waarom dit meer is dan een leuk getal
Zet de twee verhalen naast elkaar en je ziet waar het knelt. Belangstelling is er wel, ook bij ons. Maar een product komt pas in de schappen als de regels, het geld en de productie tegelijk rond zijn. Een peiling onder enthousiaste stedelingen zegt weinig over hoe snel dat gaat. Het stoppen van Meatable laat zien dat bedrijven het niet altijd volhouden tot die toelating er is.
Voor wie plantaardig eet, verandert er voorlopig niets. Kweekvlees is voor een vegan geen plantaardig product, want er zijn dierlijke cellen voor nodig. Voor de flexitariër die minder vlees wil eten, kan het later een extra keuze worden. Tot die tijd liggen de alternatieven gewoon op het plantaardige schap. Hoe dat schap verandert, lees je in ons stuk over Nestlé dat minder op plantaardig inzet.
Mijn verwachting is dat de eerste stap in Europa klein wordt. Een vetje dat smaak geeft aan een plantaardige burger ligt dichter bij goedkeuring dan een hele steak uit de tank. Wie het nu al wil proeven, moet wachten op een uitnodiging voor een officiële proeverij, want een winkel waar je het kunt kopen bestaat in Nederland nog niet.
