Steeds meer Nederlanders rijden voor de boodschappen naar Duitsland of België. Volgens een analyse op Foodlog kost dat de Nederlandse supermarkten een flink deel van hun winst. Voor wie plantaardig eet, is de vraag praktischer. Is tofu, haverdrank of een vleesvervanger over de grens nu echt voordeliger, of rijd je vooral voor frisdrank en wasmiddel?
Hoeveel er over de grens gaat
Foodlog baseert zich onder meer op cijfers van opleidingsinstituut EFMI. Nederlanders geven jaarlijks zo’n 2,1 miljard euro uit aan boodschappen in België en Duitsland. Dat is ongeveer 4 procent van de omzet van de Nederlandse supermarkten. Dat lijkt weinig, maar omdat supers maar een paar procent marge op hun omzet hebben, verdampt daardoor volgens de analyse een kwart tot bijna een derde van hun winst.
Ook andere cijfers wijzen dezelfde kant op. Supermarkten binnen tien kilometer van de Belgische grens zagen hun omzet in het eerste kwartaal van 2026 dalen, terwijl die elders in het land groeide. En in de eerste helft van dit jaar werd er bij buitenlandse supermarkten vaker met een Nederlandse pas betaald dan een jaar eerder.
Wat over de grens vaak voordeliger is
De grootste prijsverschillen zitten niet in groente of tofu, maar in producten waar in Nederland meer belasting op zit of waar de concurrentie in Duitsland harder is.
- Frisdrank en sap. Nederland heeft de belasting op alcoholvrije dranken de afgelopen jaren fors verhoogd. Wie veel frisdrank of limonade koopt, merkt dat over de grens direct.
- Drogisterijartikelen. Wasmiddel, tandpasta, shampoo en schoonmaakmiddelen zijn in Duitse drogisterijen vaak scherp geprijsd. Voor een plantaardige eter is dat ook interessant, omdat de grote Duitse drogisterijketens veel producten zonder dierlijke ingrediënten met een duidelijk logo verkopen.
- Droge voorraad. Peulvruchten, rijst, pasta, havermout en noten kun je in grote hoeveelheden meenemen, omdat ze lang houdbaar zijn. Bij discounters liggen die vaak in grote verpakkingen.
Plantaardige producten naast elkaar
Voor de typische plantaardige boodschappen ligt het genuanceerder. Prijzen wisselen per week en per winkel, dus het gaat hier om het grote beeld.
| Product | Duitsland | Nederland |
|---|---|---|
| Tofu en tempeh | Zeer groot aanbod, ook biologisch en gekruid, vaak bij de discounter | Goed aanbod bij de grote supers, kleiner bij discounters |
| Plantaardige melk | Ruime keuze, maar haverdrank valt in Duitsland onder het hoge btw-tarief | Valt onder het lage btw-tarief voor voedingsmiddelen |
| Vleesvervangers | Veel merken en eigen merken, ook van traditionele vleesmerken die deels zijn overgestapt | Breed aanbod, sterke huismerken bij de grote ketens |
| Plantaardige kaas en yoghurt | Veel keuze in grote supermarkten | Wisselend, de keuze groeit |
| Groente en fruit | Weinig structureel verschil | Weinig structureel verschil |
Dat punt over de btw is het vermelden waard. In Duitsland geldt voor koemelk het lage tarief, maar haverdrank, sojadrank en andere plantaardige dranken vallen onder het hoge tarief van 19 procent. Dat drukt het voordeel dat je bij andere producten wel hebt. Wie vooral voor haverdrank over de grens rijdt, schiet daar dus weinig mee op. Meer over welke plantaardige melk het best werkt in je koffie lees je in ons stuk over plantaardige melk opschuimen.
Waar Duitsland wel echt uitblinkt, is het aanbod. In veel Duitse supermarkten ligt een groter en gevarieerder schap met tofu, seitan en vleesvervangers dan je in een gemiddeld Nederlands filiaal vindt. Wie zin heeft in iets nieuws, vindt daar vaak producten die hier nog niet te koop zijn.
Wanneer de rit de moeite waard is
Een paar vuistregels om te bepalen of grensboodschappen voor jou iets opleveren.
- Afstand. Woon je binnen een half uur van de grens, dan kan het lonen. Woon je verder weg, dan eten de brandstof of stroom en je tijd het voordeel snel op.
- Combineer. De rit loont vooral als je toch in de buurt bent, of als je drogisterij, droge voorraad en drank in één keer meeneemt.
- Koop niet te veel vers. Tofu en vleesvervangers hebben een beperkte houdbaarheid. Wat je weggooit, was nooit voordelig. Tofu kun je overigens prima invriezen, dan wordt hij steviger en neemt hij marinade beter op.
- Vergelijk met de aanbiedingen hier. Nederlandse supers hebben vaak weekaanbiedingen op vleesvervangers en plantaardige zuivel. Wie die slim volgt, haalt een deel van het verschil ook dichter bij huis.
Het grotere verhaal is dat boodschappen in Nederland niet zomaar duurder zijn. Het verschil komt vooral uit belastingen op specifieke producten en uit de hevige concurrentie tussen Duitse discounters. Voor het plantaardige deel van je boodschappenmand is het voordeel kleiner dan veel mensen denken, met de haverdrank als duidelijkste uitzondering in het nadeel van Duitsland. Wie toch over de grens gaat, doet dat dus het best voor voorraad, drogisterij en het ontdekken van nieuwe producten, en haalt zijn verse groente en zijn plantaardige melk gewoon om de hoek.
