De grootste visserij ter wereld blijft dit najaar dicht. Voor de kust van Peru gaat het tweede vangstseizoen voor ansjovis (de Peruaanse anchoveta) in het noorden en midden van het land niet door. Dat bleek na overleg tussen het Peruaanse ministerie van Productie, de visserijsector en het zeeonderzoeksinstituut IMARPE, en de Peruaanse editie van Infobae besprak op 15 oktober wat dat voor het land betekent. Het klinkt als ver-van-je-bed-nieuws over een visje dat je nooit eet. Toch zit deze vis in meer producten dan je denkt, en juist in de omega 3 die je als visolie slikt.
Wat er in Peru gebeurt
Het eerste seizoen van 2026 liep al slecht. Peru stelde in het voorjaar een vangstlimiet van 1,9 miljoen ton vast, een van de laagste in tien jaar. Volgens NutraIngredients was er pas zo’n 490.000 ton aan land gebracht, ongeveer een kwart, toen de vangst in juni werd stilgelegd. De reden is El Niño. Warm zeewater remt de opwelling van koud, voedselrijk water langs de kust, er groeit minder plankton en de ansjovis trekt naar dieper of kouder water. Er zwommen bovendien veel jonge vissen, en die vang je niet weg zonder de stand van volgend jaar te slopen.
Dat het tweede seizoen nu ook niet doorgaat, is dus geen verrassing, maar wel de bevestiging van wat de sector vreesde. Voor Peru is het een economische klap. Voor de rest van de wereld zit het effect ergens anders.
Waar die ansjovis naartoe gaat
Bijna niets van deze vangst komt als vis op een bord. Het overgrote deel wordt verwerkt tot vismeel en visolie, en Peru levert in een normaal jaar ongeveer 20 procent van al het vismeel en alle visolie ter wereld, volgens een overzicht van Farming First. Die olie gaat vooral naar visvoer voor kwekerijen, en daarnaast naar supplementen.
Daar zit het punt dat ik het interessantst vind. Kweekzalm en visoliecapsules vechten om dezelfde olie. Ellen Schutt van de omega 3-brancheorganisatie GOED zegt tegen NutraIngredients dat zalm zonder EPA en DHA in het voer niet overleeft, en dat visvoerfabrikanten daarom gewoon meebieden op dezelfde olie als supplementenmakers. Een gekweekte zalm is wat omega 3 betreft dus ook een tussenstation, en net als de wilde vis haalt hij die vetzuren uiteindelijk uit een zee die nu leeg blijft.
Wat dat met de prijs doet, zag je in 2023, toen Peru een heel seizoen schrapte. Volgens NutraIngredients kostte visolie als grondstof in 2022 ongeveer 4,48 dollar per kilo, en eind 2023 was dat 11,12 dollar. In juni zeiden leveranciers nog dat ze genoeg voorraad hadden tot het eind van het jaar, en dat de vraag was wat het najaarsseizoen zou brengen. Dat antwoord is er nu.
Algenolie haalt de vis eruit
Vissen maken EPA en DHA niet zelf. Ze halen het uit algen, direct of via kleinere vissen die algen eten. Algenolie slaat die stap over. De olie komt van microalgen die in tanks worden gekweekt, los van de zee en los van El Niño. Volgens Farming First kan een ton algenolie de DHA vervangen die je anders uit ongeveer 40 ton wilde vis haalt.
Waarom het dan niet allang de standaard is? De prijs. Algenolie kost als grondstof volgens hetzelfde overzicht tussen de 6.000 en 15.000 dollar per ton, en is daarmee alleen concurrerend als visolie duur is. Precies dat gebeurt in een El Niño-jaar. De productie van algenolie groeit, met een verwachte toename van zo’n 80 procent tussen 2025 en 2030, terwijl het tekort aan visolie in dezelfde periode juist oploopt.
Mijn verwachting is dat je dit de komende maanden ziet in het schap. Als visolie schaars en duur wordt, ligt een algenoliecapsule ineens niet meer zo ver van een visoliecapsule af. Voor wie plantaardig eet, is dat goed nieuws, want het aanbod wordt groter.
Wat je hiermee doet
Eet je plantaardig, dan verandert er voor jou weinig. Je haalde je omega 3 al uit lijnzaad, walnoten en raapzaadolie, en eventueel uit een algenoliecapsule. Hoe het Voedingscentrum daarover denkt, en wat er wel en niet bekend is over het effect van algenolie, staat in ons stuk over makreel in blik en omega 3 zonder vis.
Slik je visolie, dan is dit een goed moment om eens op het etiket te kijken. Staat er visolie op, dan komt die uit de zee, en Peru is in een normaal jaar een van de grootste leveranciers. Algenolie geeft je dezelfde soort vetzuren, EPA en DHA, zonder dat je afhankelijk bent van een vangst die door het weer in één seizoen kan wegvallen. Twijfel je over wat je nodig hebt, bijvoorbeeld als je zwanger bent, overleg dan met je huisarts of verloskundige.
En eet je kweekzalm omdat die duurzamer voelt dan wilde vis, onthoud dan dat ook die zalm aan de Peruaanse ansjovis hangt. Het verhaal van deze week laat vooral zien hoe dun de draad is waaraan omega 3 uit de zee hangt.
